PPE คืออะไร? 8 อุปกรณ์สำคัญในห้องปฏิบัติการ

PPE คืออะไร และมีหน้าที่อะไรในห้องปฏิบัติการ

PPE ย่อมาจาก Personal Protective Equipment หมายถึงอุปกรณ์ที่บุคลากรสวมใส่เพื่อลดโอกาสสัมผัสอันตรายหรือช่วยลดความรุนแรงเมื่อเกิดเหตุ อันตรายในห้องปฏิบัติการอาจมาจากสารเคมี เชื้อหรือวัสดุชีวภาพ ความร้อน ความเย็นจัด เสียง ฝุ่น ละออง วัตถุมีคม หรือชิ้นส่วนที่กระเด็น

อย่างไรก็ตาม PPE เป็นเพียงส่วนหนึ่งของระบบควบคุมความเสี่ยง ไม่ควรใช้แทนการกำจัดอันตราย การใช้ระบบปิด ตู้ดูดไอสารเคมี การระบายอากาศ วิธีปฏิบัติงานที่เหมาะสม หรือการฝึกอบรม แนวทางของ OSHA เรื่อง Personal Protective Equipment ระบุให้ประเมินอันตราย เลือกอุปกรณ์ที่ป้องกันอันตรายที่พบ เลือกขนาดที่พอดี และฝึกผู้ใช้ให้เข้าใจวิธีสวม ถอด ดูแล และข้อจำกัดของอุปกรณ์

PPE 8 ประเภทในห้องปฏิบัติการ

วิธีเลือก PPE ให้เหมาะกับงาน

1. ระบุอันตรายและเส้นทางการสัมผัส

พิจารณาว่างานนั้นมีโอกาสกระเด็น หก ฟุ้ง เกิดไอ ระเบิด เกิดความร้อน เสียงดัง หรือมีของมีคมหรือไม่ จากนั้นดูว่าอันตรายอาจเข้าสู่ร่างกายทางดวงตา ผิวหนัง การหายใจ หรือจากการกระแทกได้อย่างไร งานเดียวกันอาจต้องใช้ PPE มากกว่าหนึ่งชนิดร่วมกัน

2. อ่าน SDS โดยเฉพาะ Section 8

สำหรับสารเคมี ให้ตรวจ Safety Data Sheet หรือ SDS ฉบับของผลิตภัณฑ์ที่ใช้งานจริง โดย OSHA อธิบายโครงสร้าง SDS ว่า Section 8 ครอบคลุมการควบคุมการสัมผัสและการป้องกันส่วนบุคคล ควรอ่านร่วมกับข้อมูลอันตราย การตอบโต้เหตุฉุกเฉิน และคำแนะนำของผู้ผลิต ไม่ควรใช้ชื่อสารเพียงอย่างเดียวแทนข้อมูลของผลิตภัณฑ์

3. ตรวจความเข้ากันได้ของวัสดุ

ถุงมือ เสื้อป้องกัน และวัสดุซีลอาจเสื่อมเมื่อสัมผัสสารบางชนิด ควรตรวจตารางความเข้ากันได้ของผู้ผลิต ระยะเวลาที่คาดว่าจะสัมผัส ความเข้มข้น อุณหภูมิ และรูปแบบการสัมผัส เช่น หยดกระเด็นชั่วคราวหรือการจุ่มต่อเนื่อง หากไม่มีข้อมูลเพียงพอควรให้เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยหรือผู้เชี่ยวชาญประเมินก่อนเริ่มงาน

4. พิจารณาความพอดีและการใช้งานร่วมกัน

PPE ต้องพอดีกับผู้ใช้และไม่รบกวนอุปกรณ์ชิ้นอื่น เช่น ขาแว่นต้องไม่ทำให้หน้ากากแนบใบหน้าไม่สนิท กระบังหน้าต้องไม่ดันแว่นครอบตาหลุด และถุงมือต้องไม่หลวมจนเกี่ยวกับเครื่องมือ การใช้อุปกรณ์ป้องกันทางเดินหายใจแบบแนบสนิทต้องพิจารณาการประเมินผู้ใช้ การทดสอบความกระชับ และการฝึกใช้งานตามระบบขององค์กร

5. เลือกอุปกรณ์ป้องกันทางเดินหายใจอย่างเป็นระบบ

การเลือกหน้ากากหรือเครื่องช่วยหายใจไม่ควรตัดสินจากกลิ่นหรือใช้ตัวเลขความเข้มข้นแบบเดียวกับทุกสาร ต้องทราบชนิดสิ่งปนเปื้อน ความเข้มข้น ระดับออกซิเจน และเงื่อนไขฉุกเฉิน แนวทาง NIOSH เรื่องการเลือกและใช้อุปกรณ์ป้องกันทางเดินหายใจ เน้นว่าควรใช้ภายใต้โปรแกรมป้องกันทางเดินหายใจที่ครบถ้วน และเครื่องกรองอากาศไม่เหมาะกับบรรยากาศที่ขาดออกซิเจนหรือภาวะอันตรายร้ายแรงบางประเภท

ตัวอย่างการเลือก PPE ตามลักษณะงาน

ตัวอย่างข้างต้นเป็นกรอบคิด ไม่ใช่ข้อกำหนดตายตัว งานจริงต้องอ้างอิงการประเมินของสถานที่ทำงาน SDS คู่มืออุปกรณ์ และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

วิธีใช้และถอด PPE เพื่อลดการปนเปื้อน

• ตรวจสภาพก่อนใช้: มองหารอยแตก รอยฉีก ซีลเสื่อม ความขุ่น สายรัดหลวม หรือวันหมดอายุที่ผู้ผลิตกำหนด
• สวมให้พอดี: ปิดกระดุมหรือซิปให้ครบ เก็บผมและสิ่งของที่อาจเกี่ยวกับเครื่องมือ และตรวจว่า PPE แต่ละชิ้นทำงานร่วมกันได้
• ไม่ใช้ถุงมือสัมผัสพื้นผิวร่วมโดยไม่จำเป็น: ถอดหรือเปลี่ยนถุงมือก่อนจับโทรศัพท์ ลูกบิดประตู คีย์บอร์ด หรือเอกสารที่อยู่นอกพื้นที่ปฏิบัติงาน
• ถอดโดยหลีกเลี่ยงผิวด้านนอกที่ปนเปื้อน: ลำดับการถอดขึ้นกับชนิดอันตรายและวิธีปฏิบัติขององค์กร
• ทำความสะอาด จัดเก็บ หรือทิ้งตามข้อกำหนด: PPE แบบใช้ซ้ำต้องบำรุงรักษาตามคู่มือ ส่วน PPE ที่ปนเปื้อนต้องจัดการตามประเภทของสารและของเสีย
• ล้างมือหลังถอด: แม้สวมถุงมือก็ควรทำความสะอาดมือตามวิธีปฏิบัติที่กำหนด

คู่มือ WHO Laboratory Biosafety Manual: Personal Protective Equipment ยังเน้นให้ใช้ PPE เป็นส่วนหนึ่งของการประเมินความเสี่ยงและระบบความปลอดภัยโดยรวม ไม่ใช่แยกออกจากวิธีปฏิบัติและการควบคุมอื่น

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการใช้ PPE

1. คิดว่าถุงมือไนไตรล์ป้องกันสารเคมีได้ทุกชนิด
2. ใช้กระบังหน้าแทนแว่นครอบตาโดยไม่ประเมินความเสี่ยงต่อดวงตา
3. เลือกหน้ากากจากกลิ่นของสารหรือใช้ตลับกรองแบบเดียวกับทุกงาน
4. ใช้ PPE ที่ชำรุด สกปรก หรือไม่พอดี
5. สวมถุงมือที่อาจปนเปื้อนแล้วจับโทรศัพท์ เอกสาร หรือประตู
6. นำเสื้อกาวน์หรือ PPE ที่ปนเปื้อนออกนอกพื้นที่โดยไม่มีวิธีควบคุม
7. ใช้ PPE แทนการแก้แหล่งกำเนิดอันตรายหรือระบบระบายอากาศ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ PPE

PPE ย่อมาจากอะไร

PPE ย่อมาจาก Personal Protective Equipment หมายถึงอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลที่สวมใส่เพื่อลดการสัมผัสอันตรายจากงาน

PPE ในห้องปฏิบัติการมีอะไรบ้าง

ตัวอย่างได้แก่ แว่นนิรภัยหรือแว่นครอบตา กระบังหน้า ถุงมือ เสื้อกาวน์หรือชุดป้องกัน อุปกรณ์ป้องกันทางเดินหายใจ อุปกรณ์ป้องกันการได้ยิน รองเท้านิรภัย และอุปกรณ์ป้องกันศีรษะตามลักษณะงาน

ถุงมือไนไตรล์ใช้กับสารเคมีได้ทุกชนิดหรือไม่

ไม่ได้ วัสดุถุงมือแต่ละชนิดมีความทนต่อสารแตกต่างกัน ต้องดู SDS ตารางความเข้ากันได้ของผู้ผลิต ความเข้มข้น อุณหภูมิ และระยะเวลาสัมผัส

กระบังหน้าใช้แทนแว่นครอบตาได้หรือไม่

ไม่ควรสรุปว่าแทนกันได้ทุกงาน กระบังหน้าช่วยป้องกันใบหน้า แต่ความเสี่ยงจากการกระเด็นเข้าดวงตาอาจยังต้องใช้แว่นครอบตาร่วมด้วย

ทุกงานในห้องแล็บต้องใส่หน้ากากกรองสารเคมีหรือไม่

ไม่จำเป็นทุกงาน ควรควบคุมอันตรายที่แหล่งกำเนิดก่อน และเลือกอุปกรณ์ทางเดินหายใจเมื่อผลประเมินระบุว่าจำเป็น ภายใต้ระบบเลือก ทดสอบความกระชับ ฝึกใช้ และบำรุงรักษาที่เหมาะสม

ควรดูส่วนใดของ SDS เมื่อต้องเลือก PPE

Section 8 เป็นส่วนสำคัญเรื่องการควบคุมการสัมผัสและการป้องกันส่วนบุคคล แต่ควรอ่านร่วมกับข้อมูลอันตราย คุณสมบัติของสาร การตอบโต้เหตุฉุกเฉิน และคำแนะนำของผู้ผลิต

สรุป: เลือก PPE จากอันตราย ไม่ใช่เลือกจากความเคยชิน

PPE ที่เหมาะสมต้องสัมพันธ์กับงาน สารหรือสิ่งอันตราย เส้นทางการสัมผัส ระยะเวลาใช้งาน และข้อจำกัดของอุปกรณ์ เริ่มจากประเมินความเสี่ยง อ่าน SDS ตรวจความเข้ากันได้ เลือกขนาดที่พอดี และฝึกวิธีสวม ถอด ดูแล และทิ้งอย่างถูกต้อง ที่สำคัญคือใช้ PPE ร่วมกับมาตรการควบคุมอื่น ไม่ใช่ใช้แทนการจัดการอันตรายที่ต้นเหตุ

ThaiTestLab ช่วยงานตรวจวิเคราะห์อย่างไร

หากต้องการส่งตัวอย่างน้ำ น้ำเสีย หรือวัสดุที่อยู่ในขอบเขตบริการ ควรเตรียมข้อมูลประเภทและแหล่งที่มาของตัวอย่าง วัตถุประสงค์ พารามิเตอร์ที่ต้องการ ปริมาณตัวอย่าง สถานที่ และกำหนดเวลาที่ต้องการใช้ผล ทีมงานสามารถช่วยประเมินขอบเขตงาน วิธีส่งมอบตัวอย่าง และจัดทำใบเสนอราคาตามข้อมูลที่ได้รับ

ดูรายละเอียดได้ที่ บริการตรวจวิเคราะห์ของ ThaiTestLab และ ข้อมูลราคาและการเตรียมรายการตรวจ ทั้งนี้ต้องยืนยันพารามิเตอร์ วิธีทดสอบ ขอบข่าย ระยะเวลา และค่าใช้จ่ายตามตัวอย่างและวัตถุประสงค์ของแต่ละงานก่อนดำเนินการ

ติดต่อ: โทร 062-337-0067 | LINE @thaitestlab | อีเมล sscoillab@thailandwastemanagement.com

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปด้านความปลอดภัยในการทำงาน ไม่แทนการประเมินความเสี่ยงเฉพาะสถานที่ ข้อกำหนดขององค์กร กฎหมายที่เกี่ยวข้อง หรือคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยและผู้เชี่ยวชาญ